Khô bò là gì?

Khô bò là món ăn vặt được làm từ thịt bò tươi đem tẩm ướp rồi sấy hoặc phơi khô ở nhiệt độ cao giúp món ăn giữ được lâu mà không cần bảo quản lạnh.

Vị của món khô bò được rất nhiều người yêu thích. Chỉ cần xé miếng bò khô dai dai, thêm chút nước cốt chanh là bạn đã có thể thưởng thức đầy đủ hương vị vừa cay vừa ngọt của món ăn vặt này.

Nguồn gốc khô bò

Khô bò có nguồn gốc từ khá lâu đời và theo nhiều sách sử , khô bò có nguồn gốc từ Trung Hoa nhưng theo thời gian , khô bò du nhập vào các nước Đông Nam Á và với hương vị khác nhau ở mỗi nước thì hương vị khô bò được thay đổi nhưng nhìn chung , khô bò vẫn mang những đặc điểm chung như Thịt bò khô được chế biến bằng cách lọc bỏ mỡ rồi sau đó chuẩn bị gia vị mặn, ngọt, cay, nồng, và một số những gia vị khác tuỳ theo khẩu vị từng vùng.

Cách đây khoảng 20 năm thì ngoài một số tiệp tạp hóa bán khô bò miếng trong các hũ thủy tinh nắp đỏ thì thương hiệu uy tín duy nhất và hàng đầu Việt Nam chính là khô bò Tuyền Ký . Vào thời điểm bấy giờ thịt bò là thứ cực kỳ đắt đỏ do việc nuôi gia súc lớn chưa thực sự phát triển. Tại thời điểm đó , khô bò như một món sa xỉ và chỉ dùng để ăn vào dịp Tết. Hương vị duy nhất của khô bò lúc này là vị ngũ vị hương cay cay xe xe đã đi vào ký ức của những năm tháng khó khăn của rất nhiều người Việt Nam. Lúc đó vẫn nhớ mọi người thường tặng nhau những gói khô bò vào những dịp trọng đại và thấy khô bò như thấy Tết là cảm nhận về tuổi thơ của nhiều người trưởng thành bây giờ. Cái cảm giác được người lớn ngồi uống bia gắp cho một miếng thịt bò khô “gặm”. Không biết vì mùi vị đặc biệt hay sự quý hiếm đắt đỏ của thịt bò khô mà hương vị ký ức tuổi thơ vẫn được nhiều người kiếm tìm mỗi khi nhắc đến món ăn này vì có thể nói với công nghệ thay đổi thì hương vị khô bò cũng đã có nhiều sự khác biệt, thanh hơn, đa dạng hơn ….

Cách dùng khô bò

Trải qua thời gian hằng mấy chục năm với kinh tế và kỹ thuật phát triển, khô bò cũng không còn quá quý giá nhưng thay vào đó ngày càng phổ biến hơn ở khắp nơi và trở thành một đặc sản của Việt Nam với hương vị riêng biệt . Nếu như trước đây khô bò chỉ có khô bò miếng và dùng nhắm với bia thì ngày nay ứng dụng của khô bò cũng đa dạng hơn.

Các loại khô bò

Một số loại khô bò phổ biến hiện nay như:

Khô bò miếng mềm cay

Miếng thăn bò tươi nguyên sau khi được tẩm ướp gia vị trong đó có ngũ vị hương được làm khô trực tiếp . Vì miếng khô bò to nhưng mỏng  nên dù làm khô thì giữa các xớ của khô bò vẫn có được sự mềm mại dẻo dai. Sau khi xé miếng khô bò theo sợi dọc một cách dễ dàng và bỏ vào miệng và cảm nhận vị cay mặn từ miếng khô mạng lại và ngớp một ngụm bia tạo cảm khác khoan khoái thư giãn sau một ngày dài làm việc thì cảm giác thật tuyệt vời. Ngay nay, khô bò mềm miếng cay không đơn giản chỉ có vị ngũ vị hương truyền thống mà có các vị khác cũng rất hấp dẫn như vị Tứ xuyên, vị Cà ri Nệy, sốt tiêu …. Gần đây trên thị trường có phát triển một loại sản phẩm mới dựa trên khô bò miếng mềm cay chính là Khô bò miếng Hồng ngự như không dễ kiếm vì loại thịt bò làm nên khô bò hồng ngự này vẫn còn một chút gân bò . Vì vậy miếng khô bò không chỉ mềm vì thịt mà còn có chút vị lực xực của gân bò ăn cực kỳ tuyệt hảo về cảm giá . Gía của khô bò hồng ngự vì thế cũng cao hơn khô bò thông thường nhưng cả hai loại đều rất đậm vị và kích thích cảm giác liên tục muốn ăn thêm miếng nữa rồi miếng nữa.

Khô bò cây hay khô bò que

Khô bò que cũng có cách làm tương tự như khô bò miếng, khô bò cây hay khô bò que tạo nên sự khác biệt trong cách để các giác quan cảm nhận vị ngon của miếng khô bò bởi ăn uống một món ăn ngòn còn phụ thuộc rất nhiều vào cảm nhận qua xúc giác bên cạnh sắc , hương , vị. Khô bò que được tạo thành khi khô bò được xắt theo chiều dọc thành các thỏi chữ nhật dầy 1-2 cm . Để cảm nhận được vị ngon của món khô bò cây / khô bò que thì nằm ở việc cầm miến khô bò cây mút mút để cảm nhận được vị mặn ngọt áo trên lớp khô bò. Miếng khô nhờ thế cũng mềm mại hơn , khi cắn đến lõi khô bò thì vị ngọt thịt bò thấm đượm đến chân răng. 

khô bò que loại thùng 5kg giá sỉ đóng thùng carton

Khô bò cục/ khô bò lúc lắc

Khô bò cục là món ăn lấy cảm hứng từ món bò lúc lắc nướng chảo. Khô bò cục được xắt các miếng vuông rất vừa ăn , kết hợp giữa khô bò miếng mềm cay với khô bò cây, món khô bò thấm gia vị tốt hơn khô bò cây nhưng vẫn tạo cảm giá thích thú khi cắn và xé từng miến khô nhỏ trước khi nhai nuốt vào miệng.. Khô bò cục mặc dù đã làm khô nhưng vẫn còn giữ được vị tươi của thịt bò chứ không quá khô và đậm vị gia vị. Với khô bò cục khi cắn vào lớp giữa của thịt dễ dàng nhận thất các thớ thịt vẫn hồng hào . Vì thế trong những năm gần đây, khô bò cực hay còn gọi là khô bò lúc lắc được giới trẻ yêu thích hơn và cũng dần trở nên phổ biến.  Nhắc đến khô bò cục, mình cũng không quên chia sẻ với các bạn rằng ở Mỹ như nơi mình ở không thể tìm được món khô bò vị Cà Ri hoặc Ngũ Vị Hương như ở Việt Nam. Đa phần khô bò ở Mỹ là Khô bò cục, vị Terayakki,và vị bò tự nhiên nên với mình nó nhạt nhẽo kinh khủng nên thỉnh thoảng ghé được siêu thị người hoa nào có món khô bò miếng giống hương vị Việt Nam là mua lấy mua để để dùng dần . 

Khô bò sợi

Đây là món ăn quen thuộc với giới học sinh sinh viên do giá thành ở mức hợp lý nhất , lại có thể dễ dàng kết hợp với nhiều món ăn tạo nên điểm nhấn hương vị cho các loại món ăn như nộm gọi, bánh tráng, cơm cháy , ….

Với đa dạng chủng loại khô bò , khô bò ngày nay được ứng dụng trong rất nhiều các món ăn chứ không chỉ là món nhắm sang chảnh như vài chục năm trước 

  • Khô bò ngoài dùng để làm đồ nhắm thì từ lâu khô bò đã được trộn trong món gỏi đu đủ của người hoa hay còn gọi với cái tên quen thuộc là món “Xắp xắp”. Nếu bạn nào ở Sài Gòn thì dù có đi đâu chắc cũng không thể quên được những ông người Hoa đẩy xe đẩy đi bán gỏi đu đủ khô bò. Sở dĩ gọi là “Xắp xắp” bởi các ông bán gỏi thường nhắp nhắp chiếc kéo gang để cắt khô bò cũng như các nguyên liệu khác để lên dĩa gọi . Để dễ nhận biết mình giữa phố phường tấp nập , những ông bán gỏi khô bò thường nhắp nhắp cái kéo tại thành tiếng Xắp xắp vừa vui tai nhưng khiến bọn trẻ trong xóm nhớ đến món ăn vặt mỗi chiều. Mà mình nhớ thời ấy mình ở ngay khúc gần Chợ Lớn với nhiều người Hoa , món gỏi khô bò khi ấy rẻ lắm , chừng 1-2 ngàn là ăn no cành bụng. Kết hợp với nước sốt giấm tương trứ danh, thêm một chút cay cay của ớt, béo bùi của đậu phộng và cái ngọt thịt của miếng khô bò tạo ra món gọi khô bò vừa bắt mắt , ngọt miệng mà mỗi lần đi xa cứ muốn trở về ăn . 
  • Bên cạnh gỏi khô bò , ngày nay các loại nộm gỏi khác ứng dụng các loại khô bò cũng nhiều hơn như gỏi xoài , … Để tăng thêm hương vị cho món ăn, gỏi xoài không sử dụng bò miến lớn nhưng sử dụng các loại bò cục, bò lúc lắc để người ăn có thể cảm nhận vị cứng nhất định của thịt và dĩa gỏi cũng trở nên chất lượng hơn rất nhiều . Các loại gỏi nói chung không chỉ dùng khô bò đơn thuần mà có cả gan, cật bò nên món ăn có nhiều phong vị , vừa cứng vừa dai vừa mềm hấp dẫn khó quên lại cực thích hập cho khai vị các buổi tiệc không thua kém gì các món bát bửu khai vị.
  • Và đặc biệt nhất trong những năm gần đây cùng với sự xuất hiện của món bánh tráng trộn, thì món gỏi khô bò có thêm một vị thế mới trong lòng giới trẻ, chẳng mấy thế mà bọn con nít đi mua bánh tráng cứ xin thêm tí khô bò vì biết trứng cút có phần có lượng, chứ khô bò thì có thể giảm ít bánh tráng rồi xin thêm tí khô bò . Khô bò trong bánh tráng thường là khô bò sợi hoặc khô bò cục, kết hợp với ít gan bò và chan thêm nước hần gan. Có thể nói vui rằng nếu chưa ăn bánh tráng trộn khô bò , bạn đã bỏ lỡ mất cả một thời học sinh. 

Món khô bò làm có phức tạp không?

Thời gian xa xưa trước đây, khô bò và gia vị ướp khô bò được xem như là bí mật cha truyền con nối, đặc biệt là với người Hoa để đảm bảo kinh tế gia đình. Mỗi dòng tộc kinh doanh khô bò có một bí quyết riêng trong pha trộn hướng liệu nên vị thế cũng tạo nên hương vị khác biêt. Vào thời đó giá thịt bò cũng mắc nên món ăn xa xỉ này mặc dù quý nhưng ít ai dám đụng vào hay tự mua về thưởng thức trừ phi nhà rất là khá giả hoặc chỉ đãi mời khách quý . Tuy nhiên gần đây, cùng với sự khéo léo và khả năng cảm nhận ẩm thực của nhiều người thì công thức của món khô bò trở nên rất phổ biến và nhà nhà đều có thể tự làm để trữ sử dụng dần. 

Nguyên liệu làm thịt bò khô

+ 1 kg thịt bò

+ 1 củ tỏi (35g) đập dập, băm nhỏ

+ 100g củ sả đập dập, băm nhỏ

+ 1 nhánh gừng bé đập dập, băm nhỏ

+ 1,5 thìa cà phê bột nghệ

+ 1 thìa cà phê ngũ vị hương

+ 1/3 thìa cà phê muối

+ 2 thìa cà phê hạt nêm

+ 2 muỗng đường nâu

+ 1 muỗng ớt bột loại cay

+ 2 thìa cà phê ớt bột Đà Lạt (loại ngọt)

+ 1 trái ớt tươi thái nhỏ hoặc tùy vào độ cay bạn muốn

+ 1 thìa cà phê bột tỏi

+ 2 muỗng rượu Tây

+ 2 muỗng xì dầu (có thể thay bằng dầu hào nếu có)

+ 2 muỗng dầu ăn

+ 1 muỗng nước mắm

Cách làm thịt bò khô miếng như sau

– Thịt bò mua về rửa sạch, lấy khăn sạch hoặc giấy ăn thấm cho miếng thịt được khô ráo rồi mang thái miếng bản to, dọc thớ, không quá dày cũng không quá mỏng.

– Thái xong các bạn cho hết sả, gừng, tỏi, dầu ăn đã chuẩn bị và 1/2 tất cả số gia vị đã có, đảo đều, ướp thịt khoảng 3 tiếng hoặc qua đêm cho thịt ngấm gia vị.

– Đủ thời gian các bạn lấy thịt ra, bắc chảo lên bếp cho chảo nóng thì trút thịt vào xào nhanh tay, đảo liên tục cho thịt săn đều. Thấy miếng thịt hết đỏ chuyển sang chín tới, các bạn lấy vung đậy kín và om cho thịt chín mềm hoặc tới khi nước tiết ra từ thịt gần cạn là được (trong lúc đun nhớ thi thoảng đảo cho thịt ngấm đều gia vị).

– Đun xong các bạn gắp thịt ra âu, rũ hết các nguyên liệu bám quanh miếng thịt đi.

– Phần nước còn lại các bạn lược qua rây, chỉ lấy nước cốt, bỏ bã có trong chảo lại (làm như vậy sẽ giúp miếng thịt bò khô khi ăn không còn lợn cợn của sả cũng như các gia vị khác).

– Cho từng miếng thịt ra thớt, bạn lấy dụng cụ đập nhẹ lên thịt để về sau thịt được mềm hơn, nhưng cũng đừng đập mạnh quá sẽ khiến thịt bị nát nhé.

– Làm xong công đoạn đập mềm thịt, bạn cho thịt vào âu, rồi cho hết số ngũ vị hương, rượu Tây và đường còn lại vào, các gia vị kia các bạn chỉ lấy 1/2 số đó (vì khẩu vị mặn, nhạt mỗi người khác nhau).

Lưu ý: Bột ớt và bột nghệ bớt lại 1 chút, rắc lên thịt ở khâu cuối cùng sẽ giúp có được màu thịt đẹp hơn.

– Trút hết phần nước gia vị đã lược sạch qua rây vừa nãy vào âu thịt, đảo đều.

– Thịt đảo gia vị xong thì cho hết vào chảo, để lửa bé nhất, đảo luôn tay tới khi gia vị ngấm đều. Lúc này bạn nêm nếm lại cho vừa miệng, rồi cho bột ớt, bột nghệ vào đảo tới khi gia vị và thịt khô ráo thì tắt bếp.

– Gắp từng miếng thịt vào khay, trải đều ra, bật nóng lò trước, mang thịt đi sấy ở nhiệt độ 100 độ C tới khi khô ráo.

Lưu ý: Bạn có thể phơi thịt ra nắng (ưu tiên nắng to), trong quá trình phơi bạn nhớ thi thoảng trở mặt cho miếng thịt khô đều, dùng vải che để thịt không bị bụi bẩn hay ruồi muỗi.

Thịt bò khô bỏ vào hũ hoặc bọc kín lại, rồi cất ngăn mát tủ lạnh, việc này sẽ kéo dài thời gian giữ thịt thơm ngon và không dễ bị hỏng.

Người đăng: chiu
Time: 2021-10-11 22:16:45