Dung môi là gì?

Dung môi là một chất hóa học dùng để hòa tan một chất tan rắn, lỏng, hoặc khí khác, tạo thành một thể đồng nhất. Với mỗi chất khác nhau có thể hòa tan trong một thể tích dung môi nhất định ở một nhiệt độ quy định.

Dung môi được ứng dụng khá phổ biến trong công nghiệp như Dung môi hữu cơ được sử dụng chủ yếu trong công tác làm sạch khô, chất pha loãng sơn, chất tẩy sơn đánh bóng móng tay và các dung môi tẩy keo, … Việc sử dụng các dung môi vô cơ (trừ nước) thường được giới hạn trong nghiên cứu hóa học và một số quy trình công nghệ.

Dung môi có thể tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như rắn, lỏng, khí.

Tính chất vật lý của dung môi

Tính dễ cháy

Hầu hết các dung môi hữu cơ đều dễ cháy hoặc rất dễ cháy, tùy thuộc vào tính dễ bay hơi của chúng. Hỗn hợp của hơi dung môi và không khí có thể phát nổ. Hơi dung môi nặng hơn không khí, chúng sẽ chìm xuống đáy và có thể di chuyển trong một khoảng cách lớn mà gần như không bị pha loãng.

Cả diethy ether và carbon disulfide đều có nhiệt độ tự cháy rất thấp, điều này làm tăng đáng kể nguy cơ cháy. Nhiệt độ tự cháy của carbon disulfide là dưới 100oC (212oF), do đó những vật như đường ống hơi nước, bóng đèn, tấm sưởi và mỏ đốt Bunsen mới tắt đều có khả năng làm cho hơi của những dung môi này bắt cháy.

Sự hình thành peroxide (ôxi già) dễ nổ

Các Ête như ête diethyl và tetrahudrofuran (THF) đều có khả năng tạo ra các peroxide hữu cơ rất dễ nổ khi tiếp xúc với ôxy và ánh sáng, thông thường THF có khả năng tạo ra peroxide cao hơn ête diethyl. Diisopropyl ether là một trong số các dung môi dễ bắt nổ nhất.

Phân loại dung môi

 Dung môi công nghiệp có 2 dạng:
  • Dung môi hữu cơ có nghĩa là dung môi chứa carbon như là một phần cấu tạo của nó. Các dung môi hydrocarbon và oxy hóa là các ví dụ về các loại dung môi hữu cơ có thể hòa tan hiệu quả nhiều vật liệu.
  • Dung môi vô cơ nghĩa là dung môi không chứa cacbon. Nước là một trong những dung môi vô cơ

Dựa vào các hằng số điện môi của dung môi, tính phân cực mạnh của nước được lấy làm chuẩn, ở 20 °C, hằng số điện môi là 80,10. ta chia thành:

  • Dung môi phân cực các dung môi có hằng số điện môi lớn hơn 15.
  • Dung môi không phân cực là các dung môi có hằng số điện môi nhỏ hơn 15.

 

Một số dung môi công nghiệp phổ biến

Dung môi công nghiệp METHANOL

Methanol hay còn được gọi là methyl alcohol, alcohol gỗ, naphtha gỗ hay rượu gỗ. Đây là một trong những dung môi công nghiệp bạn nên biết bởi nó có rất nhiều tính năng và công dụng nổi bật. Loại dung môi này có công thức hóa học là CH3OH. Đây là một hợp chất hóa học có khả năng hòa hợp với nước, rượu, các dung môi khác.

Dung môi công nghiệp ISOBUTANOL

Isobutanol là hợp chất hữu cơ có công thức hóa học là (CH3)2CHCH2OH. Đây là chất lỏng không màu, dễ cháy, có mùi đặc trưng chủ yếu dùng làm dung môi với một số vai trò quan trọng trong công nghiệp cụ thể như: Làm nguyên liệu sản xuất isobutyl acetate – một chất được dùng làm dung môi pha sơn, và là hương liệu trong công nghiệp thực phẩm, là chất dung môi pha sơn, chất tẩy sơn, là thành phần trong sản xuất mực in, …

Dung môi công nghiệp ACETONE(C3H6O)

Acetone có công thức hóa học là C3H60. Đây là hóa chất tồn tại dưới dạng chất lỏng trong suốt, không màu, bay hơi nhanh, có mùi ngọt gắt. Có thể nói Acetone tan hoàn toàn trong nước và nhiều loại dầu mỡ động vật và thực vật thậm chí là cả các loại nhựa tổng hợp và các chất tổng hợp. Với các đặc điểm của mình, Acetone được ứng dụng rất nhiều trong sản xuất và đời sống.

Dung môi công nghiệp TOLUEN

Toluene có công thức hóa học là C7H8. Đây là một chất lỏng khúc xạ, trong suốt, không màu, độ bay hơi cao, có mùi thơm nhẹ, không tan trong cồn, ether, acetone và hầu hết các dung môi hữu cơ khác, tan ít trong nước. Toluene được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như:

Sản xuất sơn, là một thành phần không thể thiếu của sản phẩm tẩy rửa, sản xuất thuốc nhuộm, phụ gia nước hoa, …

Dung môi công nghiệp Xylen

Dung môi Xylene có công thức hóa học là C8H10. Đây là một trong các loại dung môi công nghiệp bạn nên biết. Bởi nó có vai trò rất quan trọng trong ngành công nghiệp in ấn, sơn dầu, cao su. Loại dung môi này tồn tại ở dạng lỏng không có màu, trong suốt, mùi khá dễ chịu. Khả năng bay hơi của Xylen ở mức trung bình. Hơi xylen nặng hơn không khí và rất nguy hiểm bởi ngay cả trong điều kiện bình thường nó cũng có khả năng bắt cháy.

Dung môi công nghiệp ETHANOL (C2H6O hoặc C2H5OH )

Cồn etanol- một chất lỏng không màu,trong suốt, có mùi thơm đặc trưng và dễ chịu, tan vô hạn trong nước. Cồn công nghiệp rất dễ cháy. Điều đặc biệt là khi cháy nó không tạo ra khói với ngọn lửa có màu xanh da trời. Cồn công nghiệp được sản xuất bằng cách lên men các sản phẩm nông nghiệp (sắn,ngô..) và rỉ đường. Đây là một loại dung môi để hòa tan chất khác rất hiệu quả.

Ngoài ra, còn có rất nhiều dung môi khác nhưng trên đây là những loại bạn dễ bắt gặp nhất trong công nghiệp.

Ứng dụng của dung môi

Dung môi hữu cơ và dung môi vô cơ có tính ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp chế biến cũng như công nghiệp sản xuất như: chất tẩy sơn đánh móng tay (ethyl acetate), chất pha loãng sơn (nhựa thông), chất sử dụng trong nước hoa (ethanol), chất dùng trong chiết xuất dược phẩm và tổng hợp hóa học khác.

Dung môi công nghiệp còn được ứng dụng trong khoa học nghiên cứu và trong một số quy trình công nghệ nhất định.

Thêm vào đó, trong đời sống của chúng ta luôn tiếp xúc và sử dụng những dụng cụ có chất liệu được làm từ nhựa, sơn, cao su, keo dán, mực in… Để có được tất cả những thứ đó, một trong những dung môi không thể thiếu chính là dung môi công nghiệp Methanol.

Dung môi công nghiệp Isophorone còn là dung môi thông dụng trong các ngành sản xuất thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ. Các ngành sản xuất polyme tự nhiên và sợi tổng hợp cũng thường sử dụng loại dung môi này. Với khả năng hòa tan tốt các chất béo và các loại dầu nên dung môi này cũng thường được sử dụng với mục đích này trong các ngành công nghiệp hóa dầu

Có vai trò rất quan trọng trong ngành công nghiệp in ấn, sản xuất sơn dầu, mực in, cao su và da thuộc, làm thành phần trong vecni … Tham gia vào sản xuất các loại chất tẩy rửa, hóa chất tẩy rửa đặc dụng cho kim loại, vật liệu bán dẫn.

Ngoài ra, một số dung môi thích hợp đựơc đưa vào đường truyền khí và xăng để ngăn chặn đông đá vào mùa đông ( ở những xứ lạnh), IPA cũng là chất làm lạnh có ích trong hệ thống điều hoà khí và đông lạnh.

Người đăng: hoy
Time: 2020-10-15 13:53:00